Misschien herken je het wel: je leest een tekst waar iets mee is. Maar wat? ‘Er is een brief gestuurd over de renovatie,’ staat er dan. Zo’n zin klinkt netjes, maar blijft vaag. Wie stuurde die brief? Dat weet je niet.
Een passieve zin is een zin waarin niet duidelijk is wie iets doet. Het zijn vaak zinnen met zijn of worden. Een voorbeeld: ‘Er is besloten dat het rapport wordt aangepast.’ Wie heeft dat besluit genomen? En wie past het rapport aan? Dat weet je niet. En het leest ook niet zo vlot.
In actieve zinnen maak je duidelijk wie iets doet. Daardoor leest de tekst sneller. En komt de tekst ook persoonlijker over. ‘De directie heeft besloten om het rapport aan te passen.’ Dan weet de lezer meteen wie verantwoordelijk is. En er zit meer vaart in je tekst.
Kijk bij elke zin wie wat doet. Zet die persoon of organisatie aan het begin van de zin. Neem de volgende zin: ‘Er wordt een plan opgesteld naar aanleiding van het rapport.’
Wie stelt dat plan precies op? Dat is belangrijk om te weten.
De actieve zin wordt dan: ‘De afdeling Veiligheid stelt een plan op naar aanleiding van het rapport.’ Of, als meerdere partijen samenwerken: ‘De afdeling Veiligheid stelt samen met de afdeling Communicatie een plan op naar aanleiding van het rapport.’
Dat maakt de tekst duidelijker en geloofwaardiger. En zo weet de lezer meteen wie verantwoordelijk is.
Soms kun je een passieve zin niet omzetten naar een actieve. Voorbeeld: ‘Het kind is geboren.’ Een actieve variant zou al snel vreemd klinken.
Een passieve zin is ook prima als het echt niet belangrijk is wie iets doet. Of wie iets heeft gedaan. ‘Deze weg is afgesloten.’ Het maakt niet uit welke afdeling van de gemeente precies een hek voor die weg heeft gezet. De weg is gewoon even dicht.
Gebruik passieve zinnen dus alleen als je daar een goede reden voor hebt. Bijvoorbeeld als er geen duidelijke ‘doener’ is. Of als dat echt niet belangrijk is. In alle andere gevallen: schrijf actief. Dat maakt je tekst helder en menselijk.
BureauTaal is gespecialiseerd in begrijpelijk schrijven. We helpen je graag op weg. Bel 0345 544 835 of mail naar simo@bureautaal.nl.