Een soepele AI-tekst is verraderlijk

Maar is de tekst daarna echt B1? En misschien nog belangrijker: staat er nog wel hetzelfde? We namen de proef op de som. We gaven AI deze passage uit de voorwaarden van een beroepsaansprakelijkheidsverzekering:

2.4.3 Aantekenen verzekerden tijdens contracttermijn
Indien een verzekerde conform artikel 1.6.b. tijdens de looptijd van de verzekering is aangetekend onder vermelding van een datum, dan bestaat er geen dekking voor fouten begaan voor de vermelde datum, tenzij door deze nieuwe verzekerde wordt aangetoond dat ten tijde van het begaan van de fout (elders) een beroepsaansprakelijkheidsverzekering van kracht was.

De opdracht was simpel: Zet deze tekst om naar taalniveau B1.

AI maakte ervan:

Nieuwe verzekerde toevoegen tijdens de looptijd
Wordt tijdens de looptijd van de verzekering een nieuwe verzekerde toegevoegd? En staat daarbij een datum vermeld, zoals bedoeld in artikel 1.6.b? Dan geldt de verzekering niet voor fouten die vóór deze datum zijn gemaakt.

Er is één uitzondering. De verzekering geldt wel als de nieuwe verzekerde kan aantonen dat er op het moment van de fout ergens anders een beroepsaansprakelijkheidsverzekering liep.

Een flinke verbetering, toch?

Een soepele AI-tekst is verraderlijk

Lees de eerste twee zinnen van de AI-versie nog eens. AI heeft zelf bepaald waar ‘zoals bedoeld in artikel 1.6.b’ bij hoort. Maar in de oorspronkelijke zin is helemaal niet duidelijk wat er precies conform artikel 1.6.b. is. Misschien heeft AI het goed geïnterpreteerd. Misschien niet. En je leest er makkelijk overheen.

Dat is een lastig punt bij het controleren van AI-teksten. AI schrijft meestal soepel en logisch. Daardoor krijgt je brein weinig signalen dat er iets niet klopt. Een kromme zin maakt je wakker. Bij een soepele zin lees je lekker door. Je moet een juridische AI-tekst daarom heel precies controleren. Heeft AI de betekenis behouden? Heeft het zelf verbanden gelegd? Of informatie toegevoegd die logisch klinkt, maar niet in de bron stond?

Is de nieuwe tekst eigenlijk wel B1?

De oorspronkelijke tekst is geschreven op taalniveau C2. AI maakt er B2 van. Dat is een flinke stap vooruit, maar nog geen B1. Woorden als looptijd zijn bijvoorbeeld nog behoorlijk ingewikkeld. Ook kan de tekst directer en kunnen sommige zinnen korter. Dat is belangrijk. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering is niet alleen bedoeld voor mensen die dagelijks polisvoorwaarden lezen. Ook bijvoorbeeld een pedicure of loodgieter moet kunnen begrijpen waarvoor die verzekerd is. Typen dat je B1 wilt, is dus niet genoeg. Je moet AI vertellen wat jij onder B1 verstaat.

Begin niet bij je prompt

Er is nog iets belangrijkers. Een begrijpelijke tekst begint niet bij woorden en zinnen. Hij begint bij de lezer.

Vraag jezelf daarom vóór je AI aan het werk zet af:

• Wie gaat deze tekst lezen?
• Wat weet mijn lezer al?
• Wat moet mijn lezer na het lezen begrijpen?
• Wat moet mijn lezer daarna kunnen doen?

Pas daarna bepaal je welke informatie nodig is en in welke volgorde.

Zo gebruiken wij AI bij moeilijke teksten

Wij gebruiken AI zelf ook bij het herschrijven. Juist bij ingewikkelde juridische teksten kan het veel tijd besparen. In dit voorbeeld gebruikten we AI eerst om de oorspronkelijke tekst te doorgronden. Wat betekent ‘een verzekerde aantekenen’ eigenlijk? Wat gebeurt er als tijdens de verzekering iemand wordt toegevoegd? AI helpt ons dus bij het denkwerk en maakt daarna een eerste versie. Die gebruiken we als input voor onze eigen B1-versie. Dat werkt een stuk beter dan één keer typen: ‘Maak hier B1 van.’

Leer AI wat jij onder B1 verstaat

Je kunt nog een stap verder gaan. In onze trainingen leren juristen een eigen AI-agent te bouwen. Daarin zet je uitgebreide instructies over begrijpelijke taal. Het liefst maak je zo’n agent voor één specifieke tekstsoort. AI weet dan veel beter wat je van een tekst verwacht. Maar ook met de beste agent blijft jouw kennis nodig. Jij moet kunnen beoordelen of de juridische inhoud klopt. En je moet weten waaraan een begrijpelijke tekst voldoet.

AI kan je dus prima helpen om op B1 te schrijven. Maar dan moet je zelf eerst weten wat B1 is.

Wil je juridische teksten met AI begrijpelijker maken?

In onze trainingen leer je hoe je AI inzet voor begrijpelijke teksten op taalniveau B1. Je leert een eigen AI-agent bouwen én de teksten die AI maakt goed beoordelen. Neem contact met ons op als je wilt weten hoe dat voor jouw organisatie werkt.