Alles over B1-niveau, Juridisch
Actieve openbaarmaking vraagt om begrijpelijke taal voor burgers én experts
De Wet open overheid (Woo) zorgt ervoor dat overheden steeds meer informatie zelf openbaar maken. Daardoor zijn je teksten niet meer alleen voor collega’s of juristen, maar ook voor burgers. Hoe zorg je dat iedereen ze begrijpt? Veel ambtenaren vinden dat spannend: blijf je nog wel professioneel als je eenvoudiger schrijft?
De overstap naar actieve openbaarmaking lijkt technisch en juridisch, maar is vooral een verandering in communicatie. Want als iedereen je tekst kan lezen, moet die ook voor iedereen begrijpelijk zijn.
Wat verandert er door de Woo?
De Wet open overheid (Woo) vervangt de oude situatie van passieve openbaarmaking:
- Vroeger (Wob): informatie werd pas openbaar na een verzoek
- Nu (Woo): overheden maken informatie actief openbaar
Het doel: meer transparantie, minder Woo-verzoeken en betere toegang tot overheidsinformatie.
Wat betekent dit voor jouw teksten?
Je schrijft niet meer voor één doelgroep. Je schrijft voor experts zoals beleidsmakers, juristen en collega’s. En voor burgers zonder voorkennis. Dat wringt soms. Want wat voor een expert logisch is, is voor een burger vaak moeilijk te volgen. En andersom kan een eenvoudige tekst voor een expert al snel ‘te simpel’ voelen. Toch moet je beide bedienen, in één tekst.
Dat vraagt om een andere manier van denken. Niet meer alleen: is deze tekst inhoudelijk correct? Maar ook: kan iemand zonder voorkennis dit volgen? Dat betekent niet dat je inhoud moet versimpelen. Wel dat je bewuster nadenkt over structuur, toon en uitleg.
Hoe pak je dat aan? We geven 6 tips.
Hoe schrijf je voor een dubbele doelgroep?
Met deze tips maak je je tekst geschikt voor zowel burgers als experts.
1. Begin met het belangrijkste
Zet de kern bovenaan. De burger kan afhaken en mist niets belangrijks. De expert leest verder voor meer nuance.
2. Werk van simpel naar complex
Bouw je tekst logisch op: Eerst de conclusie, dan de uitleg, daarna de details. Zo blijft je tekst toegankelijk én volledig.
3. Schrijf in begrijpelijke taal (B1)
Gebruik korte, actieve zinnen eenvoudige woorden. Moet je jargon gebruiken? Leg het kort uit.
4. Maak je tekst scanbaar
Werk met kopjes, korte alinea’s en opsommingen. Zo kan een lezer snel vinden wat hij nodig heeft.
5. Kies een neutraal-vriendelijke toon
Eenvoudig schrijven voelt soms minder professioneel. Maar dat is meestal niet terecht. Begrijpelijke taal is geen ‘Jip-en-Janneke-taal’. Je kunt eenvoudig én zakelijk schrijven.
Onderzoek laat zien dat ook vaardige lezers liever duidelijke teksten lezen (Pander Maat & Gravekamp, 2022). Dat bespaart bovendien tijd: minder vragen, sneller begrip. Dat geldt voor burgers, maar ook voor collega’s.
6. Denk vanuit de lezer
Wat moet deze lezer weten om verder te kunnen? Je schrijft niet om te laten zien wat je weet, maar om iets duidelijk te maken.
Wat levert dit op?
Begrijpelijke teksten helpen niet alleen burgers. Ze maken het werk binnen organisaties ook makkelijker. Een duidelijke tekst zorgt ervoor dat lezers sneller begrijpen wat er staat. Daardoor ontstaan minder vragen, minder misverstanden en minder discussie achteraf. Dat scheelt tijd, voor burgers én voor collega’s.
Heldere teksten zorgen voor:
- meer vertrouwen van burgers
- minder vragen en Woo-verzoeken
- snellere interne afstemming
- betere toegang tot informatie
En uiteindelijk dragen ze bij aan iets waar de Woo om draait: een overheid die opener en toegankelijker is.
Meer weten?
Wil je leren hoe je schrijft voor een brede doelgroep binnen de Woo? Of wil je jouw teksten begrijpelijker maken op B1-niveau? Neem dan contact met ons op. We helpen je graag. Bel of mail Mariëlle: 0345 544 836, marielle@bureautaal.nl
